Materiaal

In eerste oogopslag kan Delfts aardewerk lijken op Chinees porselein. In deze video legt conservator Suzanne Klüver uit hoe je porselein en aardewerk van elkaar kan onderscheiden. Ook komen een paar andere typische kenmerken van Delfts aardewerk aan bod.

Is Delfts aardewerk hetzelfde als porselein?

Aardewerk en porselein

Keramieksoort met een niet-poreuze, harde scherf die ontstaat bij een baktemperatuur van circa 1300-1500 ºC.
porselein zijn allebei keramieksoorten
Aardewerk is een vorm van keramiek en dat is een verzamelbegrip voor alle producten die zijn gemaakt van gebakken klei. De naam is afgeleid van keramo
keramieksoorten
, maar zijn wel verschillend van elkaar. Chinees porselein is wit van zichzelf en werd daarna met blauw beschilderd. Als je een doorsnede van een bord bekijkt, dan is de klei door en door wit.

De klei van Delfts aardewerk heeft een beige, gelige of roze kleur. Om het aardewerk op het witte Chinese porselein te laten lijken, moest er eerst een dekkende, witte glazuurlaag aangebracht en pas daarna werd een voorwerp gedecoreerd. Een doorsnede van Delfts aardewerk is dus te herkennen aan een niet-witte klei met het witte glazuur er overheen.

Overigens moeten Delfts aardewerk en porselein niet verward worden met het Engelse creamware

Het belangrijkste bestanddeel van porselein, kaolien, ook wel chinaklei genoemd, is lange tijd niet beschikbaar in Europa. Maar in de achttiende eeuw
creamware : roomkleurig aardewerk met een transparant glazuur.

Zijn er andere kenmerkende eigenschappen van Delfts aardewerk?

Omdat het glazuur harder is dan het aardewerk eronder, springt er snel een stukje af van Delfts aardewerk, bijvoorbeeld op de randen van borden. Bij deze typerende 'chips' is de klei onder het glazuur te zien.

Ook kleine inkepingen op de achterkant van het object zijn een goede aanwijzing. Delfts aardewerk werd namelijk gebakken in ronde kokers

Aangezien Delft rijk is geweest aan plateelbakkerijen is het logisch dat hiervoor archeologisch bewijs wordt gevonden. De ontdekte materialen geven ee
ronde kokers . Meerdere borden werden met behulp van pennen
Twee proenen van aardewerk, opgegraven bij de bouw van het Raadhuis te Rotterdam.
pennen
in de koker van elkaar gescheiden tijdens het bakproces en deze pennen kunnen kleine afdrukken of beschadigingen in het glazuur achterlaten.

Wat als het materiaal niet (goed) zichtbaar is?

Als een voorwerp nog heel is en geen chips of beschadigingen bevat, is het moeilijk om op basis van het materiaal vast te stellen of iets authentiek Delfts aardewerk is. In dat geval is het ook goed om te kijken naar merken

Bij het vaststellen of iets authentiek Delfts aardewerk is, zoeken aardewerkexperts naar tekens of initialen van de makers. Die staan vaak op de onder
merken en de decoratie
Het antieke Delfts aardewerk werd tussen de late zeventiende en vroege negentiende eeuw gemaakt. Handbeschilderde decoraties uit deze periode kun
decoratie
van een voorwerp.