kom

Delft, 1691 - 1724
Museum Arnhem  •  27 juni 2019

Grote kom op standring met twee staande oren. Gedecoreerd in blauw op wit fond. Aan de ene zijde een voorstelling van drie putti en spuitend water, tussen twee bomen, met aan weerszijden een putti met bloem. Aan de andere kant een voorstelling van Pyramus en Thisbe. In het midden ligt Pyramus op de grond met naast zich Thisbe die zichzelf met een zwaard in de borst steekt. Geheel links een leeuw met Thisbe's sluier en geheel rechts het mausoleum van Nimus. Aan de binnenzijde zijn de contouren te zien waar een halfrond vergietje heeft gezeten. Deksel ontbreekt.

Uit deze grote kom werden hoogstwaarschijnlijk glazen gevuld met warme punch. Deze drank was in de achttiende eeuw vanuit Engeland naar Nederland overgewaaid. Bij restauratie van de kom bleek dat er een zeef aan de binnenzijde aan de bovenrand heeft gezeten, zodat bij het uitschenken of drinken uit de kom kruiden en specerijen in de kom achterbleven. Kleinere versies van deze kom, vaak met deksel, zijn in Delft en in de rest van Europa gemaakt en worden in Duitsland 'Würzbierschüssel' genoemd. De voorstelling op de buik van de kom is ontleend aan de Grieksche mythologie en stelt een scène voor uit het verhaal van Pyramus en Thisbe. Ovidius schreef over hen in de 'Metamorphosen'. Het gaat om een onmogelijke liefde tussen twee jonge mensen uit Babylon die van hun ouders niet mogen trouwen. Op de kom is het moment weergegeven waarop Thisbe terug keert naar de geheime plek waar ze afgesproken had met Pyramus. Hij dacht dat Thisbe verscheurd was door een leeuw en had zich inmiddels van het leven beroofd met een zwaard. Ook zij besluit dat ze niet kan leven zonder haar eeuwige liefde en brengt zichzelf om met hetzelfde zwaard. Dit verhaal was een geliefd thema bij kunstenaars en er waren diverse prenten in omloop. De Delfts plateelschilder zal een dergelijke prent als voorbeeld gebruikt hebben.

Plateelbakkerij
De Metaale Pot
Merk
onderzijde, in blauw geschilderd: LVE ineengeschreven / 3 / o (Lambertus van Eenhoorn, eigenaar De Metaale Pot, 1691-1724)
Materiaal/techniek
aardewerk, tinglazuur
Afmetingen
geheel: hoogte 17.3 cm
geheel: breedte 34 cm
geheel: diameter 26 cm
Datering
1691 - 1724
Productieplaats
Delft
Collectie
Museum Arnhem
Code
GM 04187
Herkomst
Schenking, Haagen, Franciscus van der, Arnhem, 1944
Unieke code
Museum Arnhem GM 04187
Literatuur
vgl. Helke, G. D., Deckelterrinen des 18. Jahrhunderts aus Fayence und Zinn : die Sammlung auf Gut Hohen Luckow - p. 24-25, 106-107
vgl. Eliëns, Titus, Delfts aardewerk, Geschiedenis van een nationaal product, deel I - p. 183, cat. nr. 66
vgl. Erkelens, A.M.L.E, "Delffs porcelijn" van Koningin Mary II : ceramiek op Het Loo uit de tijd van Willem III en Mary II - p. 136-137, cat. nr. 33
vgl. Lunsingh Scheurleer, D.F., Delft : Niederländische Fayence - p. 194, afb. 40