Ontdek

Inleiding

Delfts aardewerk is onversierd of met de hand beschilderd (tinglazuur)aardewerk dat in Delft is vervaardigd. In de loop van de negentiende eeuw maakt het tinglazuur plaats voor witbakkend aardewerk en kunnen de versieringen ook bedrukt worden met traditionele motieven.

Delfts aardewerk wordt wereldwijd gewaardeerd als ons nationale product en heeft eenzelfde reputatie als de zeventiende-eeuwse Hollandse schilderkunst.

Al snel na de grote aanvoer van oosters porselein door de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in het begin van de zeventiende eeuw, werd in verscheidene steden in Holland geprobeerd deze fraaie, exotisch aandoende voorwerpen na te maken. Men slaagde er in Delft in om kwalitatief hoogstaand tinglazuuraardewerk te vervaardigen dat de verschijningsvorm had van porselein. Door de grote vraag naar dit Hollandse ‘porselein’ groeide deze tak van nijverheid uit tot een belangrijke pijler van de Delftse economie. De ‘Kaart Figuratief’ van Delft geeft het belang aan van de aardewerkindustrie voor de stad: een hoekillustratie toont een koopman van porselein en Delftse objecten. (1675-1678, Gemeentearchief Delft)

In 1625, enkele jaren na de ontwikkeling van Delfts aardewerk, legden al acht plateelbakkerijen zich toe op de productie. Dit aantal zou explosief toenemen tot 31 in 1675. De enorme productie van miljoenen stuks per jaar had een afzetgebied dat reikte tot aan Curaçao en Boston.

Naast concurrentie van Chinees en Europees porselein was het voornamelijk de import van het hardere en goedkopere Engelse creamware dat vanaf het midden van de achttiende eeuw de grootste bedreiging vormde. Het verval zette in en van de vierentwintig nog actieve bakkerijen in 1750 waren er rond 1800 nog maar tien over.

Tegenwoordig is  slechts De Porceleyne Fles nog in bedrijf. Desalniettemin heeft de populariteit van ‘Delfts blauw’ een nieuw hoogtepunt bereikt. Van toeristische massaproductie tot hedendaags design: Delfts aardewerk is nog steeds een belangrijke pijler van de Nederlandse cultuur en identiteit.

Waarom Delft?

De Delftse plateelbakkers slaagden er in op uiterst succesvolle wijze het luxueuze oosterse porselein na te bootsen. Uit concurrentieoverwegingen produceerden zij een qua uiterlijk vergelijkbaar, goedkoper product.

Als een van de zes kamers van de VOC was in Delft als inspiratiebron veel porselein voorradig.

Door een afname van de bierbrouwnijverheid in de stad kwamen bedrijfspanden vrij waar plateelbakkerijen zich konden vestigen.

Een 'fortuinlijke' samenloop van de juiste omstandigheden op het juiste moment.