Ontdek

Hedendaags

Delfts aardewerk is springlevend en heeft sinds zijn ontstaan veel kunstenaars gefascineerd en geïnspireerd. Ook hedendaagse ontwerpers baseren hun ontwerpen op voorbeelden uit het verleden. Met name voor het Dutch Design vormt het culturele erfgoed een inspiratiebron, vooral  door een hernieuwde belangstelling  voor traditioneel vakmanschap.

Het is vooral de Delftse vaas met tuiten die ontwerpers uitdaagt tot eigen interpretaties.  Vanaf circa 1680 werden deze vazen in allerhande vormen en maten op de markt gebracht: van kalebasflessen, triomfbogen, komvormen en godinnen met tuiten op het hoofd tot op elkaar gestapelde bolvormige of vierkante segmenten van piramidale vazen met soms een spectaculaire hoogte van bijna twee meter. Hedendaagse kunstenaars en ontwerpers als Guido Geelen, Ineke Hans en Wieki Somers grijpen voor hun ‘tulpenvazen’ terug op deze keur aan modellen die bij uitstek - ook internationaal - worden vereenzelvigd met Delfts aardewerk.

‘Tulpenvazen’ werden in de 17e en 18e eeuw niet alleen met tulpen gevuld, maar net zo goed met andere bloemen als anjers, duizendschoon, hyacinten, narcissen en ranonkels.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling Vazen met Tuiten. 300 jaar pronkstukken maakte Jurgen Bey, Ineke Hans en Wiekie Somers in 2007 voor het Gemeentemuseum Den Haag aanvullingen voor ontbrekende vaasonderdelen van bloemenhouders.

Wieki Somers

Wieki Somers, Departed Glory, 2007, porselein met transferprints/aardewerk met tinglazuur, Delft, circa 1690

Vergane Glorie refereert aan de verwelkende tulpen die Somers creëerde door echte tulpen te dippen in porselein. Het natuurlijke porselein verbrandde tijdens het stookproces, waarna deze fossiele tulpen overbleven. Vaas en bloemen worden zo alsnog met elkaar verenigd.
Uit eerbied voor dit ruim driehonderd jaar oude stuk is de vaas op een keramisch kussen geplaatst.

Blossoms (2004) is een organische bloemenhouder van dezelfde kunstenaar waarbij eveneens vaas en natuur met elkaar worden verenigd.

Ineke Hans

Ineke Hans, William & Mary, 2007, glas (Tsjechië)/aardewerk met tinglazuur, Delft, circa 1690

Het ontwerp van Hans verwijst naar het stadhouderlijk koningspaar Willem III (1650-1702) en Mary II Stuart (1662-1695). Mary, die een grote liefde had voor bloemen en blauwwit porselein, heeft een belangrijke rol gespeeld in de populariteit van het fenomeen van de tulpenvaas. De witte bloemapplicaties zijn Tudor rozen die verwijzen naar de bloem in haar familiewapen. Het voetstuk is gemerkt door Adrianus Kocx, eigenaar van De Grieksche A (1687-1701) die in de late zeventiende eeuw belangrijke koninklijke opdrachten kreeg.

Ineke Hans maakte in 2007 opdracht van het Gemeentemuseum eveneens de bloemenhouders Hebban olla vogala nestas... (2007).

Guido Geelen

Guido Geelen, Zonder titel, 2001, aardewerk met glas

De decoratie van deze bloemenhouder grijpt terug op de tegelvorm met Oudhollandse motieven van molens en schepen uit de tijd van de VOC. De transferprints zijn in twee of drie losse delen opgebracht, waardoor er een scheur over de voorstelling loopt.

De gestapelde opbouw komt overeen met de originele Delftse bloemenhouders die ook uit losse onderdelen bestonden zodat elke laag bloemen over een eigen waterreservoir beschikte. Geelen gebruikt cilindervormige laboratoriumbuizen als waterreservoir. Door het ontbreken van een glazuurlaag aan de binnenzijde zijn de vormen namelijk niet waterdicht.

Geelen´s oeuvre kent veel beelden waarin bloemen geplaatst worden, zoals  de levensgrote terracotta figuren Anantomische les (2006). Uit die tijd dateert ook zijn uitspraak "Alle prachtige vazen zijn ooit al gemaakt. Het fenomeen vaas, daar wil ik iets mee doen." (Keramiek, juni 2006)

Koninklijke Tichelaar Makkum

Koninklijke Tichelaar Makkum restaureerde 17e eeuwse bloempyramides van het Rijksmuseum Amsterdam. Door de hierbij opgedane ervaringen volgde in 2008 de productie van een piramide in de oude Delftse stijl als onderdeel van hun serie Pyramids of Makkum. Hedendaagse ontwerpers van Studio Job en Alexander van der Slobbe, Hella Jongerius en Jurgen Bey maakten voor deze serie ‘moderne’ piramiden met als inspiratiebron de 17e-eeuwse bloempiramide.

Moooi

Delft Blue collection, Marcel Wander voor Mooi, Royal Delft, porselein met zeefdrukdecors, 2008 (foto bovenaan artikel)

Marcel Wanders ontwierp in 2008 voor zijn ontwerperscollectief Moooi een groep van twaalf eigentijdse interpretaties op Delftse vazen, waaronder ook meerdere vazen met tuiten.

Fotograaf Erwin Olaf maakte met Wanders in opdracht van Moooi stillevens (Still 01-03) waarin de vazen verwerkt zijn.

Blow Away Vase, Front voor Moooi, Royal Delft, porselein, 2009

Een jaar later rekt Moooi de grens van het begrip ‘Delfts blauwe vaas’ letterlijk tot het uiterste op in het ontwerp van de Blow Away Vase.

Een vaas van De Koninklijke Porceleyne Fles is door Front (Stockholm) in een digitaal 3D bestand omgezet en aan gesimuleerde windkrachten onderworpen. Van het gepauzeerde beeld van deze animatie is een nieuwe vorm gemodelleerd waarvan een mal is gemaakt. De porseleinen vaas is wel met de hand traditioneel beschilderd is.

De hierdoor verkregen vorm zou in werkelijkheid onmogelijk zijn, maar dankzij het digitaliseren van de originele vaas konden nieuwe parameters voor het materiaal worden gesteld. Deze nieuwe aanpak voor keramiekontwerp zorgt voor een frisse wind in de design wereld.